Przejdź do treści
Janosik schronów Otwórz mapę

Poradnik

Ile jest schronów w Polsce i czym różni się schron od punktu schronienia

, 8 min czytania

Zależy, co liczysz. W rejestrze Państwowej Straży Pożarnej jest 88 222 punkty schronienia (stan 7 listopada 2026), ale to lista miejsc, do których można pójść po schronienie, a nie lista schronów. Jako schrony, czyli obiekty hermetyczne z filtrami powietrza, inwentaryzacja PSP z przełomu 2022 i 2023 roku zapisała tylko 1 903. Reszta to ukrycia, czyli budowle ochronne bez hermetyczności, i miejsca doraźnego schronienia.

Schron, ukrycie, punkt schronienia: co jest czym?

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej rozróżnia budowle ochronne (schrony i ukrycia), miejsca doraźnego schronienia, a od 29 maja 2026 roku także punkty schronienia.

Rejestr „Punkty schronienia w Polsce”, który Komenda Główna PSP publikuje na dane.gov.pl, to lista takich punktów. Nie rozdziela ich na schrony, ukrycia i miejsca doraźnego schronienia: kolumna „Rodzaj obiektu” ma w każdym wierszu tę samą wartość, „Obiekt ochrony ludności”.3 Materiał PSP dla strażaków zaznacza, że punktu schronienia nie należy automatycznie utożsamiać ze schronem.4 Dlatego liczby ze zbioru i liczby o schronach nie wolno stawiać w jednej kolumnie. Szerzej o różnicach piszemy na stronie schron, ukrycie, miejsce doraźnego schronienia.

Ile punktów schronienia jest w rejestrze?

W rejestrze KG PSP jest 88 222 punkty schronienia, w 2280 gminach (stan 7 listopada 2026).5 Z tego 19 765 punktów, czyli 22%, ma być dostępnych całą dobę, 7691 w określonych godzinach, a 60 766 tylko na żądanie, czyli po kontakcie z zarządcą. Taki podział wynika z pola dostępności w danych.

To migawka Janosika ze stanu na 30 września 2026, a nie bieżący stan rejestru państwowego. Zbiór na dane.gov.pl ma aktualizację co tydzień: jego opis po zmianie z 26 października 2026 (import 27 października) mówi o 87 835 punktach, a dołączony plik CSV z danymi z 19 października ma 87 316 rekordów.3 Jak rejestr zmienia się z dnia na dzień, opisujemy w tekście o aktualizacji rejestru schronów.

Rejestr nie mówi, ile z tych punktów to schrony, ukrycia i miejsca doraźnego schronienia. Nie mówi też, ilu ludzi się w nich zmieści. Ustawa każe prowadzić Centralną Ewidencję OZO i od 29 maja 2026 roku gromadzić w niej także dane o punktach schronienia: rodzaj obiektu, lokalizację i dostępność (art. 108 ust. 3 pkt 4 i ust. 5).2 Pojemności wśród nich nie ma; to dana o obiekcie zbiorowej ochrony, czyli o schronie, ukryciu albo miejscu doraźnego schronienia (art. 108 ust. 4 pkt 8). Dane z ewidencji nie są informacją publiczną (art. 113 ust. 1), a między innymi dane o pojemności dostają klauzulę „zastrzeżone” (art. 113 ust. 2).6 Plik, który Janosik buduje z rejestru, ma identyfikator, współrzędne, adres i dostępność.

Ile jest schronów, a ile ukryć i miejsc doraźnego schronienia?

Ostatnie pełne zestawienie, które da się sprawdzić u źródła, pochodzi z inwentaryzacji przeprowadzonej przez strażaków od października 2022 do lutego 2023 roku. Komenda Główna PSP podała w kwietniu 2023 roku, że zinwentaryzowano 234 735 obiektów.7 Rozbito je tak:

Rodzaj obiektuObiektyMiejsca (osoby)
Schrony1 903
Ukrycia8 719
Budowle ochronne razem10 6221 428 369
Miejsca doraźnego schronienia224 11349 241 916

Uwaga na liczbę schronów. Strony komend powiatowych, które powtarzają komunikat, podają 903 schrony, ale wtedy 903 i 8 719 ukryć daje 9 622, a nie 10 622 budowle ochronne z tych samych stron.7 Liczbę 1 903 i sumę 10 622 podaje NIK, powołując się na raport KG PSP o budowlach ochronnych z 2022 roku.8 Z tą liczbą się zgadza reszta rachunku, więc jej używamy.

Te same dane NIK przelicza na ludzi: schrony i ukrycia mogły zapewnić schronienie dla 1 428 369 osób, czyli 3,8% ludności kraju, a miejsca doraźnego schronienia na papierze dla 49 241 916 osób, co jest więcej niż liczba mieszkańców Polski.8 Ta druga liczba jest cytowana najczęściej i najłatwiej ją źle zrozumieć: to suma miejsc w obiektach, które NIK opisuje jako pozbawione szczególnych wymagań odpornościowych, nie liczba miejsc w schronach. Zdaniem NIK takie dane mogą dawać mieszkańcom fałszywe poczucie bezpieczeństwa.8

Dlaczego te liczby się nie zgadzają?

Bo to różne listy. Ustawa definiuje schrony, ukrycia, miejsca doraźnego schronienia i punkty schronienia, inwentaryzacja PSP zapisała 234 735 obiektów, a rejestr na dane.gov.pl to lista punktów, do których można pójść. Do tego dochodzi jakość samych danych, którą NIK ocenia ostrożnie.

NIK opisał ewidencje budowli ochronnych jako w większości niepełne i niezweryfikowane, a o Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Komendzie Głównej PSP napisał, że nie weryfikowały różnic w liczbie budowli ochronnych i ich pojemności w kolejnych ocenach.8 W 32 gminach, które NIK skontrolował, według tych ewidencji na miejsce w schronach i ukryciach mogło w 2022 roku liczyć zaledwie 2% mieszkańców.8 NIK ocenił też stan techniczny budowli, które sam obejrzał: z 25 schronów 17 uznano za niezadowalające, a z 39 oglądanych budowli ochronnych 61% nie spełniało warunków technicznych dla schronu lub ukrycia. Wśród budowli sklasyfikowanych jako schrony NIK stwierdził brak hermetyczności, czyli głównego wymogu tej kategorii.8

Wniosek praktyczny: liczba 1 903 to liczba obiektów zapisanych jako schrony, nie obiektów, o których wiadomo, że zadziałają.

Ile miejsc w schronach powinno być według ustawy?

Ustawa nie podaje liczby schronów, tylko udział ludności, dla którego mają starczyć miejsca. Organy ochrony ludności planują pojemność tak, żeby w granicach miast obiekty zbiorowej ochrony pomieściły co najmniej 50% ludności, w tym budowle ochronne co najmniej 25%. Poza miastami progi wynoszą 25% i 15% (art. 90 ust. 2).9 Dla porównania: według danych cytowanych przez NIK schrony i ukrycia mogły w 2022 roku pomieścić 3,8% ludności kraju.8

Ustawa przewiduje też źródło, które odpowiadałoby na pytanie z tytułu wprost. Minister spraw wewnętrznych ma podawać do publicznej wiadomości ogólne informacje o obiektach zbiorowej ochrony w województwach i powiatach, w tym procentowe zestawienie miejsc w stosunku do liczby mieszkańców (art. 114 ust. 1).9 To zestawienie ogólne: pojemność pojedynczego obiektu pozostaje daną zastrzeżoną (art. 113 ust. 2). Jak daleko mieszkańcy mają do najbliższego punktu, policzyliśmy osobno w tekście jak daleko do schronu.

Gdzie punktów jest najwięcej?

Rozkład w rejestrze (stan rejestru na 30 września 2026) pokazuje, gdzie wpisano najwięcej punktów, nie gdzie jest najbezpieczniej. Dane wprowadzają organy wskazane w art. 109 ustawy, m.in. komendy powiatowe PSP, więc rozkład zależy też od tego, jak gęsto i jak szczegółowo wpisywano.10

WojewództwoPunktyUdział
mazowieckie12 48014,4%
śląskie8 73710,1%
warmińsko-mazurskie8 71210,1%
wielkopolskie7 5168,7%
małopolskie6 0557,0%
łódzkie5 4526,3%
zachodniopomorskie5 0805,9%
lubuskie4 7635,5%
dolnośląskie4 5115,2%
kujawsko-pomorskie4 0654,7%
podlaskie3 7614,3%
lubelskie3 5714,1%
opolskie3 3463,9%
pomorskie3 0213,5%
świętokrzyskie2 8033,2%
podkarpackie2 7183,1%

Trzy pierwsze województwa mają razem 29 929 punktów, czyli 34,6% rejestru. Największe województwo ma 4,6 razy więcej wpisów niż najmniejsze. Zestawienie dla mazowieckiego, śląskiego i warmińsko-mazurskiego znajdziesz na ich stronach.

Wśród gmin prowadzi Warszawa (7 417 punktów, 8,6% rejestru), przed Krakowem (3 013), Łodzią (1 688), Wrocławiem (1 490) i Poznaniem (1 424). Pięć największych razem to 15 032 punkty, 17,4% całości. Sam rozkład nie uwzględnia liczby mieszkańców: nie przeliczaliśmy punktów na głowę, więc nie wolno z niego czytać, które miasto jest „lepiej zabezpieczone”. Lista dla stolicy jest na stronie Warszawy, a ogólna na stronie schronów.

Czego rejestr i inwentaryzacja nie mówią?

Rozbieżność między wpisem a rzeczywistością traktujemy jako „wpis do sprawdzenia”, nie zarzut wobec nikogo.

Ile państwo przeznacza na schrony?

Ustawa wprost wymaga, by na ochronę ludności i obronę cywilną przeznaczać corocznie środki w wysokości nie niższej niż 0,3% produktu krajowego brutto (art. 155 ust. 1).11 Wydatki rozpisuje Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Program na lata 2025 do 2026, po zmianie uchwałą Rady Ministrów nr 151 z 4 listopada 2025 roku, przewiduje na rok 2026 łącznie 17 142 786 000 zł, czyli około 17,1 mld zł, na wszystkie zadania programu, nie tylko na schrony.12 Nie rozbijaliśmy tej kwoty na poszczególne zadania, więc nie wiemy, ile z niej pójdzie na budowle ochronne.

Program dotyczy lat 2025 do 2026. Treści następnego programu nie sprawdzaliśmy.

Co możesz zrobić teraz

Sprawdź, co jest blisko ciebie, w Alarmie albo na stronie swojej gminy. Ilu mieszkańców ma punkt bliżej niż 500 metrów, pokazuje Raport. Skąd pochodzą dane i jak są porównywane, opisuje strona Dane, a zasady kontroli Zasady. Jak działa sam rejestr i skąd się biorą w nim błędy, wyjaśnia strona rejestr punktów schronienia, a co stoi pod podejrzanymi wpisami, pokazuje tekst o błędach w rejestrze schronów. W jakich budynkach leżą punkty, opisuje osobny tekst.

Krótko

Ile jest schronów w Polsce?
Według inwentaryzacji PSP z przełomu 2022 i 2023 roku, opisanej przez NIK, było 1 903 schronów i 8 719 ukryć, razem 10 622 budowle ochronne. Rejestr punktów schronienia na dane.gov.pl miał 88 222 punkty schronienia według stanu z 30 września 2026, a 87 835 według opisu zbioru z 26 października 2026. To inna lista: nie rozróżnia schronów, ukryć i miejsc doraźnego schronienia.
Ile osób zmieści się w schronach w Polsce?
Według danych cytowanych przez NIK schrony i ukrycia mogły w 2022 roku pomieścić 1 428 369 osób, czyli 3,8% ludności kraju. Miejsca doraźnego schronienia miały na papierze 49 241 916 miejsc, ale to obiekty bez wymogów hermetyczności i filtrów. NIK zaznaczył, że dane o pojemności są niepełne i niezweryfikowane.
Czy schron to to samo co punkt schronienia?
Nie. Schron to w ustawie obiekt hermetyczny z filtrami, uznany za budowlę ochronną. Punkt schronienia to od 29 maja 2026 roku osobne pojęcie ustawy: miejsce, które daje podstawową ochronę, głównie przed odłamkami i gwałtowną pogodą. Rejestr punktów schronienia nie mówi, który punkt jest schronem.

Przypisy

  1. Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907), art. 83 ust. 2 do 4 oraz art. 84, tekst z api.sejm.gov.pl (dostęp: 30 października 2026). Strona ISAP wymagała wpisania kodu z obrazka, więc przepis czytaliśmy z API Sejmu. Nowelizacje z 2026 roku (Dz.U. 2026 poz. 646 i 815) tych przepisów nie zmieniają.
  2. Ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 646), art. 1 pkt 12 i 13 (art. 82 i 84a), pkt 15 (art. 91a) i pkt 20 (art. 108 ust. 3 pkt 4 i ust. 5), api.sejm.gov.pl; w życie 29 maja 2026 według danych aktu w api.sejm.gov.pl (dostęp: 30 października 2026).
  3. Komenda Główna PSP, „Punkty schronienia w Polsce”, opis zbioru w API portalu: api.dane.gov.pl/1.4/datasets/28058 (87 835 punktów, zmiana 26 października 2026, import 27 października 2026, aktualizacja co tydzień, źródło: plik z gdziesieukryc.pl) i lista zasobów: api.dane.gov.pl/1.4/datasets/28058/resources (plik CSV, 87 316 rekordów, dane z 19 października 2026). Kolumnę „Rodzaj obiektu” sprawdziliśmy w pliku gdziesieukryc.pl/PS_XML/punkty_schronienia.csv: we wszystkich wierszach ma wartość „Obiekt ochrony ludności” (dostęp: 30 października 2026).
  4. Materiał „Alarmowanie i reagowanie w sytuacji zagrożenia z powietrza” dla strażaków PSP i OSP, stan merytoryczny 17 września 2026, rozdział 3: punkt schronienia w narzędziu „Gdzie się ukryć” to „wskazane miejsce mogące zapewnić krótkotrwałą osłonę. Nie należy utożsamiać go automatycznie ze schronem”, gov.pl (plik PDF, dostęp: 30 października 2026).
  5. Komenda Główna PSP, zbiór „Punkty schronienia w Polsce”, dane.gov.pl, CC BY 4.0, w postaci pliku projektu /dane/punkty.json (pole stan: 30 września 2026) i opis źródeł na stronie /dane. Strona zbioru na dane.gov.pl nie otworzyła się automatycznie (dostęp: 29 października 2026), więc opisu pól nie cytujemy z niej, tylko z pliku.
  6. Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907), art. 108 ust. 4 pkt 8 (pojemność jako dana o obiekcie zbiorowej ochrony), art. 109 ust. 2 (kto wprowadza dane) i art. 113 ust. 1 i 2, api.sejm.gov.pl (dostęp: 29 października 2026).
  7. Komenda Powiatowa PSP w Łasku, „Inwentaryzacja budynków i obiektów budowlanych: konferencja prasowa z udziałem wiceministra Macieja Wąsika oraz gen. bryg. Andrzeja Bartkowiaka, Komendanta Głównego PSP”, 12 kwietnia 2023, gov.pl (dostęp: 29 października 2026); ten sam komunikat na stronie KP PSP w Kluczborku. Obie strony podają 234 735 obiektów, 8 719 ukryć, 224 113 miejsc doraźnego schronienia i ponad 49 mln osób, a przy schronach liczbę 903, której nie da się pogodzić z sumą.
  8. Krzysztof Kopeć, „Brakuje bezpiecznych miejsc i nowych obiektów. Budowle ochronne w Polsce”, „Kontrola Państwowa” nr 4/lipiec-sierpień 2024, s. 44 do 55 (opracowanie na podstawie kontroli NIK nr ewid. 79/2023/P/23/061/LKI, „Zapewnienie obywatelom miejsc schronienia w budowlach ochronnych na wypadek wystąpienia zagrożenia”, opublikowanej 12 marca 2024), nik.gov.pl (dostęp: 29 października 2026); strona kontroli: nik.gov.pl/kontrole/P/23/061 (dostęp: 29 października 2026). Liczby 234 735 i 224 113 pochodzą ze s. 52, liczby 10 622, 1 903, 8 719, 1 428 369, 3,8% i 49 241 916 oraz uwaga o fałszywym poczuciu bezpieczeństwa ze s. 53, wynik 2% z gmin objętych kontrolą ze s. 53, stan oględzin ze s. 53 do 55 (tekst PDF sprawdzony 30 października 2026).
  9. Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907), art. 90 ust. 2 i art. 114 ust. 1, api.sejm.gov.pl (dostęp: 30 października 2026). Nowelizacja Dz.U. 2026 poz. 646 tych przepisów nie zmienia; do art. 114 dodała ust. 4, który obowiązek informowania rozciąga na punkty schronienia.
  10. Obliczenia własne z pliku /dane/punkty.json (stan 30 września 2026), skrypt `docs/artykuly/obliczenia/ile-jest-schronow-w-polsce.mjs`; opis zbioru i źródeł na stronie /dane, pierwotny zbiór: Komenda Główna PSP, dane.gov.pl (dostęp: 29 października 2026).
  11. Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907), art. 155 ust. 1, api.sejm.gov.pl (dostęp: 29 października 2026).
  12. Uchwała nr 151 Rady Ministrów z dnia 4 listopada 2025 r. zmieniająca uchwałę w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 (M.P. 2025 poz. 1143), wiersz „Ogółem” w kolumnie „2026”: z 17 205 998 000 zł na 17 142 786 000 zł, api.sejm.gov.pl (dostęp: 29 października 2026).

Czytaj dalej

Wszystkie artykuły