Nieistniejące schrony: czy punkt z mapy naprawdę istnieje?
Punkt z mapy może nie istnieć, ale częściej istnieje, tylko nie jest schronem albo pinezka stoi obok właściwego budynku. Rejestr ma 88 222 punkty schronienia (stan na 7 listopada 2026). O tym, czy dany punkt da się znaleźć i czy można do niego wejść, rozstrzyga dopiero sprawdzenie na miejscu.
Sprawdź punkty koło siebieAdresy w Twojej gminie
Co pokazały „Uwaga!” i Onet
Reportaż „Uwagi!” TVN, przygotowany razem z Onetem, wyemitowano 5 listopada 2026. Według opisu materiału jednym z punktów jest kręgielnia w centrum Gdańska, w dawnym bunkrze. Schron z czasów zimnej wojny pod dyskoteką w centrum Poznania na liście się nie znalazł, a poznańska straż zapowiedziała, że sprawdzi to zgłoszenie. W Szczecinie po sprzedaży wyburzono schron przy ulicy Starzyńskiego, Lublin odnowił stary schron, a Malbork buduje nowe.
Autor tekstu w Onecie obszedł z państwową mapą swoją okolicę. Najbliższy punkt zaprowadził go na parking pod gołym niebem, a garaż w bloku obok mogli otworzyć tylko mieszkańcy. MSWiA podało redakcji szacunkową pojemność 23,7 mln osób, ale nie liczbę schronów i ukryć. Onet przypomina dane NIK: 1903 schrony i 8719 ukryć na 1,4 mln ludzi, czyli 3,8% mieszkańców. Kapitan Wojciech Gralec z KG PSP mówi w materiale, że podstawowym warunkiem były masywne ściany, a obiekty sprawdzano organoleptycznie, pod kątem otoczenia, wyposażenia i zagrożeń.
Nagrania nie oglądaliśmy, opieramy się na opisach obu redakcji. Janosik schronów nie jest związany z TVN ani z Onetem.
Czym jest punkt schronienia na mapie
Punkt schronienia to nie to samo co schron: różnice między schronem, ukryciem a miejscem doraźnego schronienia opisujemy osobno. Rejestr nie podaje, czy punkt to schron, ukrycie czy miejsce doraźnego schronienia, ani czy ktoś sprawdził wejście. Dostępność też bywa różna: całą dobę ma być dostępnych 19 765 punktów (22%), w określonych godzinach 7691, na żądanie 60 766.
Ile punktów może nie istnieć
Pełnej odpowiedzi nie ma nikt, kto nie obszedł wszystkich adresów, my też nie. Mamy kontrolę z dokumentów: każdy wpis porównujemy z ewidencją budynków, adresami, OpenStreetMap i rejestrem rozbiórek. Wynik to 79 103 wpisów zgodnych, 7888 wątpliwych i 1231 podejrzanych.
Część podejrzanych obejrzeliśmy dalej na zdjęciach lotniczych (stan na 8 października 2026). Z 1253 wpisów budynek stoi pod punktem w 565, obok punktu w 468, a nie ma go w 138. To nie jest próba z całego kraju, tylko wpisy, które już wcześniej wyglądały źle, i ocena z biurka, a nie wizyta. Metodę i tabelę z wynikami opisuje tekst o błędach w rejestrze.
Budynek pod punktem też nie przesądza sprawy. Nie wiemy, co jest w środku ani czy ktoś otworzy drzwi. Jak zmienia się sam rejestr, policzyliśmy w tekście skąd 88 tysięcy punktów, a o tym, co daje piwnica, w tekście czy piwnica albo garaż to schron.
Jak sprawdzić konkretny punkt
- Znajdź punkt na mapie albo na stronie gminy. Karta punktu pokazuje wynik kontroli i to, czy ktoś już był na miejscu.
- Patrz na adres, nie tylko na pinezkę. Gdy pod pinezką jest pusto, szukaj numeru budynku z wpisu.
- Obejrzyj okolicę na panoramie ulicy, zanim pójdziesz.
- Przejdź tam za dnia. Sprawdź, czy jest wejście i czy da się wejść. Nie wchodź na siłę na teren prywatny. Brak tabliczki niczego nie przesądza: art. 105 każe oznaczać budowle ochronne i miejsca doraźnego schronienia, a punktów schronienia nie wymienia.
- Zgłoś w Janosiku, co zastajesz. Następna osoba zobaczy to na mapie.
Co zrobić, gdy punktu nie ma albo jest zamknięty
Zgłoś to na mapie, a potem napisz do komendy powiatowej albo miejskiej PSP: to ona wprowadza dane o punktach schronienia (art. 109 ust. 2 pkt 4). Możesz też zapytać urząd gminy, bo informowanie o tym, gdzie są obiekty zbiorowej ochrony i jak do nich dotrzeć, to jego obowiązek (art. 114 ust. 2). Janosik schronów nie poprawia państwowego rejestru.
Znajdź od razu drugi adres i zapamiętaj, gdzie się ukryć podczas alarmu, gdy żaden punkt nie jest pod ręką.
Mój budynek jest na mapie, a nic o tym nie wiem
Punkty wskazuje komendant powiatowy albo miejski PSP. Ma on zawiadomić wójta, starostę oraz właściciela lub zarządcę nieruchomości (art. 91a). Jeśli zarządzasz takim budynkiem i nikt Cię nie zawiadomił, zapytaj właściwą komendę. Punkt udostępnia się przy alarmie w miarę możliwości (art. 103a). Szerzej piszemy o tym w tekście mój budynek to punkt schronienia, a co to znaczy dla mieszkańców, w tekście czy blok ma schron. Czym nasza mapa różni się od państwowej, opisujemy w tekście o aplikacji Gdzie się ukryć.
Źródła
- „Co powinniśmy wiedzieć o schronach w Polsce?”, Bartosz Józefiak, UWAGA! TVN, 5 listopada 2026 (dostęp: 5 listopada 2026)
- „Polska ma 88 tys. schronień. Prawdziwe schrony pomieszczą mniej niż 4 proc. ludzi”, Onet (dostęp: 5 listopada 2026)
- Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, „Punkty schronienia w Polsce”, dane.gov.pl, CC BY 4.0, stan na 7 listopada 2026
- ustawa z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907), art. 91a, 103a, 109, 114